Mae Rhifyn 2 o Coming Home yn rhannu straeon cyn-filwyr LGBTQ+ a brofodd fywyd yn y Lluoedd Arfog cyn diddymu’r ‘gwaharddiad hoyw’ yn 2000.
Crëwyd clawr agoriadol hardd y rhifyn hwn gan Ed Firth (artist preswyl yn Nhŷ Tom of Finland).
Coming Home comic
Mae Coming Home yn brosiect comic cyd-greadigol lle mae cyn-filwyr yn gweithio gyda Re-Live i archwilio ac addasu eu profiadau byw yn gomics. Gan weithio ochr yn ochr ag artistiaid comics proffesiynol, mae pob cyfrannwr yn datblygu ei stori ei hun mewn proses sy’n rhoi pwyslais ar wrando, ymddiriedaeth, a pherchnogaeth dros y naratif.
Mae’r comics yn cynnig cipolwg personol iawn ar fywyd o fewn a thu hwnt i’r Lluoedd Arfog, gan wahodd dealltwriaeth ddyfnach o iechyd meddwl, trawma, hunaniaeth, a’r broses o ddychwelyd i fywyd sifil.
Coming Home comic Issue 2 shares stories from LGBTQ+ veterans who experienced life in the Armed Forces before the lifting of the ‘gay ban’ in 2000. Made in partnership with Fighting With Pride, the LGBTQ+ military veterans charity.
40 pages, colour.
Features art by Ed Firth, Anna Readman, Ria Grix and AJ O’Neill.
Coming Home can be purchased in comic shops in UK, Ireland, USA and Australia from January 8th 2025.
Coming Home comic, Issue 1. Re-Live’s first Life Story comic sharing veterans’ true mental health stories.
40 pages, colour.
Features art by Ian Kennedy, Emma Vieceli, Mike Donaldson, Clark Bint, Keith Page and Casey Raymond.
Coming Home can be purchased in comic shops in UK, Ireland, USA and Australia from November 16th. Please see Coming Home comic page for full list of stockists.
Roedd Rhifyn 2 o Coming Home yn rhannu straeon cyn-filwyr LGBTQ+ a brofodd fywyd yn y Lluoedd Arfog cyn diddymu’r ‘gwaharddiad hoyw’ yn 2000.
O dan y gwaharddiad, cafodd miloedd o bersonél gwasanaeth LGBTQ+ eu rhoi dan wyliadwriaeth a’u holi, ac roeddent yn wynebu Llysfilwrol, cael eu diswyddo am ymddygiad amhriodol, a hyd yn oed garchar. Gadawyd llawer yn cario effaith y cywilydd a’r cosbau a orfodwyd arnynt.
Crëwyd y comic mewn partneriaeth â Fighting With Pride, gan gynnig lle i’r straeon hyn gael eu hadrodd — rhai ohonynt am y tro cyntaf — drwy broses ofalus o gyd-greu.
I’r rhai oedd ynghlwm wrth y gwaith, roedd y broses o greu’r comic yr un mor bwysig â’r gwaith terfynol ei hun. Fel y dywedodd un cyn-filwr:
“You don’t have to explain, warts and all, what happened to you. You say, okay, well, have a read… and then you’ll know where I’m coming from.”
Ochr yn ochr â gonestrwydd y profiadau hyn, roedd ymdeimlad o obaith yn rhan o’r gwaith hefyd. Drwy gael eu clywed, eu gweld, a’u rhannu, dechreuodd straeon a oedd wedi’u cuddio am ddegawdau symud a newid — gan agor dealltwriaeth newydd i’r rhai a’u profodd, ac i’r rhai sy’n dod ar eu traws heddiw.
Rhyddhawyd y comic mewn siopau comics ledled y DU ac yn rhyngwladol ar 8 Ionawr 2025, i nodi 25 mlynedd ers diddymu’r ‘gwaharddiad hoyw’ yn y Lluoedd Arfog ar 12 Ionawr.
Cyfarfu’r Corporal Ruth Birch a’r Preifat Julia Currey tra oeddent yn gwasanaethu gyda’r Fyddin Brydeinig yn yr 1980au. Ar ôl syrthio mewn cariad ar yr olwg gyntaf, dechreuon nhw berthynas gyfrinachol gyda’i negeseuon cod ei hun, nes iddynt gael eu darganfod yn y pen draw gan y Fyddin, gan eu gorfodi i wahanu ar ôl cael eu holi gan y Special Investigation Branch. Mae eu stori garu yn un ddoniol, ingol, ac yn y pen draw yn fuddugoliaeth i gariad. Mae eu hartist, Anna Readman (enillydd gwobr stori fer graffig Observer/Faber 2023), yn darlunio stori ddwbl Ruth a Ju.
Y WASG AM COMING HOME RHIFYN 2
Cylchgrawn ffordd o fyw LGBTQ+ Attitude
MAE COMING HOME RHIFYN 2 WEDI’I NODDI’N GAREDIG GAN:
Rhyddhawyd Coming Home Rhifyn 1 ym mis Tachwedd 2022.
Mae’n rhannu straeon iechyd meddwl cyn-filwyr Robbie, Stan, Claire a Dave, ac yn ymdrin â phynciau gan gynnwys Anaf Moesol, Trawma Rhywiol Milwrol (MST), ac iselder yn ystod y cyfnod pontio o fywyd milwrol i fywyd sifil.
Roedd y comic yn cynnwys gwaith celf gan Mike Donaldson (The Broons / The Dandy), Emma Vieceli (Breaks / Life is Strange), Keith Page (Commando), Clark Bint (Killtopia / Heavy Metal), a Casey Raymond (artist zine).
Crëwyd y clawr blaen paentiedig gan yr artist comics chwedlonol Ian Kennedy. Paentiodd Ian dros 1300 o gloriau ar gyfer comic Commando. Ein clawr ni oedd y gwaith olaf a greodd Ian, yn 89 oed, ar ôl gyrfa a barodd dros 60 mlynedd ym myd comics.
Gellir prynu Coming Home Rhifyn 1 yn uniongyrchol o siop Re-Live, neu ei archebu drwy eich siop comic leol.
ARDDANGOSFEYDD GWAITH CELF COMING HOME RHIFYN 1
I ddathlu lansiad Coming Home cynhaliwyd arddangosfa o’r gwaith celf gwreiddiol o’r comic yn Oriel Panel, Northampton, rhwng Tachwedd a Rhagfyr 2022.
Dilynwyd hyn gan arddangosfeydd o’r gwaith celf yn Nulyn ar gyfer Wythnos Creative Brain yng Ngholeg y Drindod yn 2023, ac arddangosfa yn Amgueddfa Werin Cymru Sain Ffagan, Caerdydd, fel rhan o Ŵyl Being Human.
CAFODD COMING HOME RHIFYN 1 EI GEFNOGI’N GAREDIG GAN:
